De meeste christenen geloven in de terugkomst van Christus op aarde om een duizendjarig rijk te regeren. Vooral in de bijbelboeken Daniël en Openbaringen wordt verhaald wat de mensen dan staat te wachten.
Bij Christus’ wederkomst worden de ‘heiligen’ (gestorven gelovigen die al zijn gered) opgewekt uit de doden, en wordt de macht van de duivel (‘satan’) gebroken. Aan het einde van die duizend jaar, die sommigen letterlijk en anderen figuurlijk nemen, wordt een allesbeslissende slag met satan geleverd. De joden (‘Israël’) aanvaarden Jezus ook als hun Messias, en de andere doden worden ook uit de dood opgewekt. Over allen wordt dan het eindoordeel uitgesproken (‘de jongste dag’ of het ‘laatste oordeel’). Het vrederijk is aangebroken, waarin ziekte noch dood bestaat. Zwaarden zullen worden omgesmeed tot ploegen en de dieren zullen in vrede samen grazen, de leeuw naast het lam. Vanuit de hemel zal het ‘nieuwe Jeruzalem’ neerdalen: de nieuwe hemel en de nieuwe aarde zijn werkelijkheid geworden. Maar voordat Christus definitief komt om dit rijk te vestigen, moet eerst nog een allesbeslissende slag worden geleverd met de antichrist (het ‘beest’). Het beest heeft ook een getal: 666, en heel de geschiedenis door is getracht om in bepaalde wrede heersers (Nero of Hitler of anderen, zoals de paus) het beest te herkennen.
Deze gedachten leven bij de ene christelijke groepering meer dan bij de andere, en Rooms-katholieken blijken minder gevoelig te zijn voor ‘messianistische koortsdromen’ dan protestanten. Vooral in het protestantisme zijn door de eeuwen heen tal van groepen en groepjes ontstaan die gekenmerkt werden door een sterk verlangen naar de wederkomst van Christus. Sommige zijn omgevormd tot ‘reguliere’ kerkgenootschappen. In Nederland is in de eerste helft van de twintigste eeuw rond Johannes de Heer een beweging ontstaan. Vele gelovigen hebben door de jaren heen zijn lied waarin de verwachting wordt uitgesproken gezongen:
‘Vol verwachting blijf ik uitzien
Tot die dag eens dagen zal
Dat de Heiland op de wolken
Weerkomt met bazuingeschal.
Welk een uitzicht, Bruidsgemeente!
Eeuwig Hem ten eigendom.
“Maranatha” blijv’ ons wachtwoord,
“Amen, ja, Heer Jezus, kom!”
Ook de komst van het jaar 2000 gaf aanleiding tot verwachting en vrees voor het einde der tijden. Zo ontstond in Nederland een beweging rond de ‘profeet Elia’ waarbij gelovigen zich daadwerkelijk afzonderden in afwachting van het einde. Ze worden ook door gelovigen meewarig bekeken of wekken de lachlust op, en hun leiders worden gezien als ‘valse profeten gezien, wier komst ook in de bijbel wordt voorspeld. In de Verenigde Staten, in het bijzonder onder sommige evangelicale groeperingen, bestaat grote belangstelling voor alles wat met de eindtijd te maken heeft. Films en boeken vinden in oplages van vele honderdduizenden aftrek.
Auteur
Durk Hak, docent sociologie Hogeschool voor Pedagogisch en Sociaal-Agogisch Onderwijs Groningen
