Grieks filosoof (469-399 v. Chr.), leermeester van Plato en de belangrijkste persoon in de meeste van diens dialogen.
Omdat hij zelf niets heeft geschreven, andere tijdgenoten (vooral Xenophon en Aristophanes) een ander beeld van zijn opvattingen hebben geschetst dan Plato, en omdat de ideeën die Plato in zijn dialogen op Socrates’ conto schrijft variëren, is onzeker waar de ‘historische’ Socrates nu precies voor stond. Vast staat in ieder geval dat hij zijn tijd doorbracht met het ondervragen van diverse mensen over hun opvattingen over het ware, goede en schone, waaruit steevast bleek dat die opvattingen ongefundeerd waren. Plato’s Apologie lijkt, ofschoon gestileerd, het betrouwbaarste historische document. Daarin komt Socrates naar voren als een zoeker naar wijsheid, vooral met betrekking tot de vraag wat een goed leven is.
Het voornaamste is, volgens hem, ‘de zorg voor de ziel, dat ze zo goed mogelijk is’. Dat impliceert verstandigheid en de weigering onrecht te doen, ook al hebben anderen ons onrecht gedaan.
Auteur
A.A.M. Kinneging [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
P.A. Meijer, Socratisch schimmenspel (Amsterdam 1974)
A. Patzer (red.), Der historische Sokrates (Darmstadt 1987)