ontkerkelijking

Afgeleid van het Griekse agnoostos, dat onkenbaar betekent.

Het verschijnsel dat men niet tot een kerk behoort.

In Nederland is het aantal onkerkelijken als gevolg van het proces van ontkerkelijking in de laatste decennia van de twintigste eeuw sterk toegenomen. Thans is ongeveer veertig procent van de Nederlanders formeel geen lid van een kerk en heeft nog eens twintig procent er zo’n zwakke band mee dat zij zich onkerkelijk noemen. Vroeger waren onkerkelijken ook vaak ongelovigen, maar steeds vaker willen ook mensen die wel geloven, niet meer tot een kerk behoren.

Het proces waardoor de band met een kerk losser wordt, dus een ontwikkeling in de richting van onkerkelijkheid.

In tegenstelling tot het proces van ontkerkelijking gaat het bij ontkerstening niet om het losser worden van de band met een kerk, maar om een verzwakking van de band met het christelijk geloof.

Dit proces voltrekt zich dus buiten én binnen het kerkelijk leven: het christelijk geloof wordt van geringere betekenis voor mens en samenleving. Kon men tot het derde kwart van de twintigste eeuw Nederland nog een christelijke natie noemen, door de ontkerstening bevinden we ons in een postchristelijke situatie.

Term die in de loop van de tijd op zeer verschillende manieren gebruikt.

Niet alleen heeft men er verschillende verschijnselen mee aangeduid, maar de waardering voor de verschijnselen die men ermee op het oog had is ook zeer verschillend geweest. Oorspronkelijk werd er de overname van kerkelijke goederen door de staat of de maatschappij mee aangeduid: kerkgebouwen en landerijen gingen van de kerk over in handen van de staat.