Geschiedenis

ce.jpg

Geschiedenis

Protestantisme is een verzamelnaam. De protestantse kerkgenootschappen, maatschappelijke organisaties en stromingen zijn niet te tellen. In dit overzicht, gebaseerd op de Christelijke Encyclopedie uit 2005, worden de verschillende richtingen, instituties en gebeurtenissen beschreven vanuit een historisch perspectief. Bent u geheel onbekend met deze geschiedenis? Lees dan eerst het inleidende artikel over de geschiedenis van het Nederlands protestantisme.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Y Z Alle

Adventisme

adventisme.JPG

Protestantse stroming die de komst (voor christenen: wederkomst) van Christus verwacht.

Lees meer

Afrikaanse geloofsgemeenschappen in Nederland

Tientallen kerken en gemeenschappen in Nederland met een Afrikaanse achtergrond.

Lees meer

Afscheiding

Scheuring in de Hervormde Kerk (1834).

Lees meer

Agapè

agape_logo.jpg

Interkerkelijke organisatie voor evangelisatie.

Lees meer

Algemeen Nederlandsch Werkliedenverbond

 
12
 
november
 
2008

ANWV.jpg

In de jaren zestig van de negentiende eeuw kwam in verschillende steden van Nederland, met name in Amsterdam, een groot aantal vak- en werkliedenverenigingen tot ontwikkeling. In 1871 sloten twintig werkliedenverenigingen zich aaneen in het Algemeen Nederlandsch Werkliedenverbond (ANWV). De aanleiding tot de oprichting was grote sociale onrust in Parijs waar allerlei socialistische, radicale en revolutionaire groepen een greep naar de macht deden. De Parijse Commune hield een maand lang stand.

Lees meer

Algemene Doopsgezinde Sociëteit

Friese Doopsgezinde Sociëteit.jpg

Vereniging die alle doopsgezinde gemeenten van Nederland verbindt (opgericht in 1811).

Lees meer

Algemene Maatschappij voor Jongeren

Jongerenvereniging, opgericht in 1918, tot 1946 Amsterdamse Maatschappij voor Jongemannen genaamd.

Lees meer

Alle-dag-kerk

Open kerk waar dagelijks korte godsdienstoefeningen worden gehouden (opgericht in 1932).

Lees meer

Amsterdamse School

Kring van theologen die hun bakermat hebben aan de Universiteit van Amsterdam (UvA).

Lees meer

Anabaptisme

doopvont.jpg

Het anabaptisme is een Reformatorische beweging die de volwassendoop voorstond, thans: de leer van het doperdom.

Lees meer
Kuyper.jpg

Markante protestanten

De geschiedenis van het protestantisme is geschreven door personen van vlees en bloed. Dit overzicht geeft een korte levensbeschrijving van bekende protestanten, vaak markante persoonlijkheden, zowel uit het verre verleden als van vandaag de dag.
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V W Z Alle
Aalders.jpg

Hervormd predikant (’s Gravenmoer 5 mei 1909 - 25 december 2005)

‘Veel domineeskinderen hebben eigenlijk geen vaste plek, geen thuisland,’ zei Wim Aalders eens, ‘en ook ik heb daar last van gehad.’ Zijn vader was ds. J.C. Aalders, woordvoerder van de ‘beweging der jongeren’ die rond 1915 te hoop liep tegen de verstarrring en verburgerlijking van de gereformeerde gezindte. De emancipatie van de kleine luyden was voltooid; menig mannenbroeder leunde tevreden en zelfvoldaan achterover.

Aantjes2.jpg

Antirevolutionair politicus (Bleskensgraaf 16 januari 1923)

‘Veel mensen,’ schrijft historicus Roelof Bouwman in zijn biografie van Aantjes, ‘weten nog precies waar ze waren toen ze het nieuws op die zesde november 1978 hoorden.’ Om vijf uur ’s middags meldde het ANP dat mr. Willem Aantjes, de fractievoorzitter van het CDA, in de oorlog ‘lid was geweest van de SS’. ’s Avonds gaf Loe de Jong, directeur van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, in een emotionele, rechtstreeks op de beide televisienetten uitgezonden persconferentie, tekst en uitleg.

achterberg.JPG

Dichter (Nederlangbroek 20 mei 1905 - Leusden 17 januari 1962)

Het gezin waarin Achterberg opgroeide moet levensbeschouwelijk in de sfeer van de gereformeerde bond worden geplaatst, de rechtervleugel van de hervormde kerk. Achterberg had drie zussen en drie broers waarvan er een op jonge leeftijd stierf. Zijn vader was een koetsier die door de opkomst van de auto werd gedwongen naar andere broodwinning om te zien en voor het bestaan van pachtboer koos. Dus betrok het gezin Achterberg de Nederlangbroekse hofstede Klein Jagerstein, een omgeving die Gerrit ontgroeide. Niet voorbestemd voor het boerenbedrijf en op school een hoogvlieger ging hij in 1920 naar de christelijke Jan van Nassau-kweekschool in Utrecht.

Adama.jpg

Hervormd predikant (Den Haag 25 januari 1815 - Arnhem 12 augustus 1897)

Carel Steven Adama van Scheltema kwam als zoon van een Haagse kassier ter wereld. De kassier werd boekhouder bij de Landsdrukkerij, de zoon student theologie in Leiden. In 1839 slaagde hij voor het proponentsexamen, trad in het huwelijk en aanvaardde een beroep van de hervormde gemeente in Borssele.

Adriani.jpg2.jpg

Bijbelvertaler (Oud-Loosdrecht 15 september 1865 - Poso 1 mei 1926)

Nicolaas Adriani was een man met een zwak lichaam, en een bewonderenswaardige wilskracht. Van jongs af aan waren ziekte en pijn aan de orde van de dag. Tbc schakelde Nicolaas in zijn pubertijd een jaar lang uit. Hij genas, maar de dagelijks reis van zijn woonplaats Maarssen naar het gymnasium in Utrecht kon hij niet meer maken.

Akker NK van den.jpg

Hervormd theoloog (Weesp 10 februari 1917 - Den Bosch 31 maart 2000)

Hij kreeg nationale bekendheid door de tv-uitzending van de uitvaartmis van bisschop Bekkers, in mei 1966. In de immense Bossche kathedraal stond, te midden van de prelaten in hun witte en purperen gewaden, een kleine man in zwarte toga. Die een gebed uitsprak voor zijn dode vriend. Het maakte diepe indruk. ‘Ik woon in de hervormde kerk, maar ik mag graag logeren in de rooms-katholieke kerk,’ zei Nico van den Akker tien jaar later in een interview.

Algra.jpg

Leraar, journalist, antirevolutionair politicus (Hardegarijp 5 januari 1896 - Leeuwarden 1 juni 1982)

Het lange en werkzame leven van Hendrik Algra begon in Hardegarijp waar de Friese landarbeiderszoon op 5 januari 1896 in de wieg werd gelegd. Na in Wirdum de lagere school te hebben gevolgd ging ook Hendrik op de akker werken. Zijn ambities reikten echter verder. In de avonduren volgde hij de christelijke onderwijsopleiding in Wommels. In 1914 behaalde hij zijn akte waarna hij een tijdelijke aanstelling wist te bemachtigen aan de school met de bijbel in Itens.

Alting.jpg

Predikant en kerkhervormer (Eelde 9 november 1541 - Emden 7 oktober 1612)

Menso Alting, zoon van de schulte van Eelde, de hoogste bestuurder, was voorbestemd om priester te worden. Hij werd eerst onderwezen aan de latijnse school in Groningen, vervolgens in het Duitse Nordrhein Westfalen, achtereenvolgens in Münster, Hamm en Keulen. Volgens zijn vriend en biograaf Ubbo Emmius kwam Alting door kritische lezing van de bijbel, met name de brief van Paulus aan de Romeinen, tot het reformatorische geloof. In 1565 vertrok Alting naar Heidelberg waar hij zich verder in de leer van het protestantisme verdiepte.

Amelink.jpg

Vakbondsbestuurder en politicus (Lonneker 21 december 1881 - Utrecht 27 oktober 1957)

Herman Amelink werd geboren als derde kind in een Twents weversgezin dat tot een elftal zou uitgroeien. Het gezin woonde in Lonneker, iets ten noorden van Enschede waar Herman op twaalfjarige leeftijd in dienst trad van een textielfabriek, eerst als wit- en sarongwever, later als dekenwever.

Amorie.jpg

Remonstrants predikant en theoloog (Rotterdam 22 februari 1798 - Arnhem 29 juli 1855)

Ze noemden hem ‘de Chrysostomus van zijn tijd’, naar de Antiocheense monnik en latere bisschop van Constantinopel Johannes Chrysostomus die in de late oudheid met zijn redenaarstalent grote roem oogstte in Klein-Azië. Als ‘nationaal orator’ sprak Abraham Amorie van der Hoeven bij vaderlandse plechtigheden. Ook probeerde hij het Nederlandse volk in moeilijke tijden een hart onder de riem te steken.

A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V W Z Alle
discussie vierkant.jpg

Actueel verleden

De geschiedenis van het protestantisme is geen vaststaand beeld. Ook hier geldt dat geschiedenis een discussie zonder einde is.  In deze rubriek doet protestant.nl verslag van de laatste discussies en nieuwsberichten op het gebied van de geschiedenis van het protestantisme.*

* Door een technisch probleem zijn de artikelen in 'actueel verleden' op dit moment niet geordend op basis van de actualiteit, maar het alfabet. Onder in de blauwe navigatiebalk rechts vindt u het meest recente artikel. Daarnaast kunt u door te klikken op 'alle' letters zien welke artikelen er zijn geschreven. Excuses voor het ongemak, wij werken aan een oplossing.

A C D E G H I J K L P R S V Z Alle

A.S. Talma, vergeten icoon van de sociale zekerheid

talma.jpg

Lammert de Hoop over de historische én actuele betekenis van een belangrijk christelijk-sociaal voorman

Lees meer