Politieke partij, opgericht in 1948 en geworteld in de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt), die ontstonden na de Vrijmaking van 1944
Binnen deze kerken heersten bezwaren tegen de Antirevolutionaire Partij (ARP), die voortvloeiden uit de doorgaande reformatie en het ethisch conflict, de overtuiging dat men niet kon samenwerken met mensen door wie men uit de kerk geworpen was.
Het Gereformeerd Politiek Verbond (GPV) kreeg in 1963 een zetel in de Tweede Kamer, die bekleed werd door P. Jongeling. Door zijn integriteit, principiële opstelling en kritiek op de ‘verlinksing’ van de ARP verwierf hij aanhang buiten de vrijgemaakte achterban.
In 1971 kwam er een zetel bij, die bekleed werd door A.J. Verbrugh. Hij was auteur van het ‘program van richtlijnen voor de nationaal gereformeerde politiek’, waarin de politieke lijn werd uitgezet. GPV’ers moesten lid zijn van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt), maar zij verschilden van mening over de mate van samenwerking
met niet-vrijgemaakten. Discussies over samenwerking met het Nationaal Evangelisch Verband, waarin niet-vrijgemaakte sympathisanten zich van 1966 tot 1972 verenigden, en met de Reformatorisch Politieke Federatie (RPF) en de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) beheersten het GPV jarenlang.
Het GPV keerde zich tegen het verval van christelijke waarden en normen in de samenleving en was fel tegenstander van abortus en euthanasie. Het pleitte voor trouw aan het koningshuis, nationale zelfstandigheid, goede betrekkingen met Amerika en een solide begrotingspolitiek. De partij had oog voor de zwakkeren in de samenleving.
Jongeling bleef tot 1977 in de Kamer. Verbrugh werd in 1981 opgevolgd door G.J. Schutte, het ‘staatsrechtelijk geweten’ van de Kamer. Vanaf 1989 vormde hij met E. van Middelkoop een tweemansfractie. In 2000 fuseerde het GPV met de RPF tot de ChristenUnie.
Auteur
W. Bouwman [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
George Harinck en Rienk Janssens (red.), Het Amersfoorts Congres van 1948 (Barneveld 1998)
R. Kuiper en W. Bouwman (red.), Vuur en Vlam. Deel II. De organisatie van het vrijgemaakt-gereformeerde
leven 1944-1998 (Amsterdam 1998)
Afbeelding: Verkiezingsbiljet van het GPV bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1967
