Christelijke bewegingen waarin pinksterspiritualiteit centraal staat.
Opbloei van een spiritualiteit die aansluit bij die van de klassieke pinksterkerken (zie pinksterbeweging), ontstaan in Topeka, Verenigde Staten in 1900. Deze beweging kent sinds 1957 een zekere doorbraak binnen de voornaamste protestantse kerken en sinds 1967 ook binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Kenmerkend zijn vooral de ervaring van de doop in de Geest en het functioneren van de charismata.
Sinds de jaren tachtig van de twintigste eeuw kreeg deze spiritualiteit ook steeds meer ruimte in allerlei evangelicale bewegingen, binnen en buiten de traditionele kerken. Daardoor werd de term charismatische beweging een verzamelnaam voor zeer verschillende bewegingen en stromingen binnen en buiten de kerken.
Kenmerkend voor de pinksterspiritualiteit is een diep gelovig verlangen dat de Heilige Geest ook vandaag dezelfde bezieling zou meedelen die naar alle evidentie in de kerk van de handelingen van de apostelen aanwezig was. Vandaar een principiële openheid voor de doop met de Geest, de tongentaal, de profetie en de andere gaven.
Rond 1957 ontstonden in verschillende protestantse kerken vernieuwingsbewegingen (zoals Vuur en Oase), die duidelijk aansloten bij de spiritualiteit van de pinksterkerken, zonder dat dit leidde tot een breuk met de eigen kerk. Daarom kan men nu eerder spreken van een charismatische vernieuwing binnen de kerken. De Charismatische Werkgemeenschap Nederland (CWN) is vooral actief in de Protestantse Kerk in Nederland en geeft het tijdschrift Nieuw Vuur (voorheen Vuur) uit.
In 1967 is een soortgelijke vernieuwingsbeweging doorgebroken in de Rooms-Katholieke Kerk in Pittsburg, Verenigde Staten. De International Catholic Charismatic Renewal Services coördineren de inspanningen van katholieke charismatische groepen overal ter wereld en zijn erkend door het Vaticaan. De Katholieke Charismatische Vernieuwing in Nederland en de KVC Vlaanderen geven de tijdschriften Bouwen aan de Nieuwe Aarde en Jezus Leeft! uit.
Begin eenentwintigste eeuw kreeg de charismatische spiritualiteit ook meer ingang bij leden van de Nederlands Gereformeerde Kerken en de Gereformeerde Kerken (Vrijgemaakt), mede door de conferenties van de organisatie New Wine.
Auteur
J. van der Veken [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
J. Verburgh, Wat wil dit alles zeggen? De charismatische beweging in theologie en kerkelijk leven (Kampen 1990)
M. Amesz, In drie golven. Geschiedenis en verschijnselen van de charismatische beweging (Amsterdam 1991)
P. Zimmerling, Die charismatische Bewegungen. Theologie – Spiritualität – Anstösse zum Gespräch (Göttingen 2001)
