Groep van ongeveer 300.000 gelovigen in Nederland, in de traditie van de Reformatie en de Nadere Reformatie.
In die traditie staat de ervaring (bevinding) van eigen schuld en zonde en van de persoonlijke verlossing door Jezus Christus centraal. Bevindelijk gereformeerden stellen dat elk mens een ‘omkeer’ in het leven hoort mee te maken, wil hij gelukkig zijn en God op de juiste wijze kunnen dienen. Deze verandering wordt verschillend aangeduid: sommigen spreken van bekering, anderen van geloof, verlichting of wedergeboorte.
Maatschappelijk gezien bestaat er rond bevindelijk gereformeerden een paradox: wordt de groep als geheel door buitenstaanders als gelovigen gezien, zelfs van het strenge soort, intern is de aanduiding ‘gelovigen’ slechts aan een relatief kleine groep mensen voorbehouden, namelijk aan degenen die ‘bekeerd’ of ‘wedergeboren’ zijn.
De bevindelijk gereformeerde zuil is een typisch Nederlands verschijnsel. Wel ontstonden door emigratie ook in Noord-Amerika bevindelijk gereformeerde gemeenten. Kerkelijk gezien behoren de bevindelijk gereformeerden tot de Gereformeerde Gemeenten, Gereformeerde Gemeenten in Nederland, Oud-Gereformeerde Gemeenten, delen van de Gereformeerde Bond en van de Christelijke Gereformeerde Kerken. Politiek zijn ze hoofdzakelijk verwant met de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP), voor een klein deel met de ChristenUnie.
Geografisch gezien zijn de bevindelijk bevindelijk gereformeerden geconcentreerd in de zogeheten Bible belt, waar ze zich in een aparte ‘zuil’ hebben georganiseerd, met onder meer een eigen krant, het Reformatorisch Dagblad. Bevindelijk gereformeerden staan kritisch tot afwijzend tegenover moderne communicatiemiddelen als tv en internet. Dans, toneel en bioscoop worden vanouds als zondig gewantrouwd, maar eind twintigste eeuw is er meer openheid gekomen. De spanning die bevindelijk gereformeerden ervaren met de omringende cultuur wordt gevat in de slogan: ‘Wel in de wereld, niet van de wereld.’ Zie ook: fijnen.
Auteur
J.K. Karels [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
C.S.L. Janse, Bewaar het pand. De spanning tussen assimilatie en persistentie bij de emancipatie van de bevindelijk gereformeerden (Houten 1985)
J.A. Coster e.a., De eeuw in het hart. De bevindelijk gereformeerden op weg naar de eenentwintigste eeuw (Houten 1998)
J.P. Zwemer, De bevindelijk gereformeerden (Kampen 2001)
