Italiaans natuur- en sterrenkundige (Pisa 15.2.1564 - Arcetri 8.1.1642)
Galilei is vooral bekend als propagandist van het heliocentrische stelsel van Copernicus. Aanvankelijk was hij hoogleraar in de wiskunde in Pisa en Padua. Hij werd bekend door de publicatie in 1610 van zijn Siderius nuncius, waarin hij als eerste verslag deed van astronomische waarnemingen met een telescoop. Hij had bergen op de maan waargenomen. Dit was tegen de gedachte van Aristoteles van volmaakte gladde bollen in het bovenmaanse. Ook had hij vier manen bij de planeet Jupiter gezien. Deze waarneming ondersteunde de speciale positie van de maan in het heliocentrische stelsel. Later leek de zon bewegende zonnevlekken te hebben en Venus verschillende fasen. Ook deze verschijnselen leken in strijd met het geocentrische Aristoteliaanse wereldbeeld.
Galilei kwam als aanhanger van het copernicaanse stelsel in conflict met de katholieke kerk, waarvan hij zich altijd als een trouw lid heeft beschouwd. Als verdediging voerde hij aan dat de gedeelten van de bijbel die met dit stelsel in strijd leken, waren geschreven vanuit de toenmalige opvattingen van de bijbelschrijvers. De kerk vond echter dat alleen officiële theologen hierover met gezag konden spreken. In 1616 werd het copernicaanse stelsel als ketterij veroordeeld. In 1632 verscheen Galilei’s Dialogo, waarin aanhangers van de twee wereldbeelden in discussie gaan en de verdediger van het geocentrische stelsel bespottelijk wordt gemaakt. In 1633 werd Galilei formeel veroordeeld. Hij moest de rest van zijn leven onder huisarrest doorbrengen. In die periode schreef hij zijn belangrijke boek over mechanica, Discorsi, dat verscheen in 1638. Hij bewees als eerste dat de kogelbaan een parabool is, door deze te beschouwen als een samenstelling van een verticale eenparig versnelde, en een horizontale eenparige beweging.
Auteur
Ida H. Stamhuis [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
P. van der Hoeven, Galilei (Baarn 1966)
Rienk Vermij, De wetenschappelijke revolutie (Amsterdam 1999)
Enrico Bellone, Galileï. Leven en werken van een onrustige geest (Amsterdam 2002)
