Vertaling van het Griekse begrip theoria, dat een belangrijke rol speelde bij de woestijnvaders en later in de kloosters.
Het heeft betrekking op het ideaal van het voortdurende gebed, een leven in voortdurend besef van Gods aanwezigheid. Dit leven werd dan ook ‘het contemplatieve leven’ genoemd. Basis hiervoor was het ‘actieve leven’, ofwel de beoefening van deugden. Later werd er een scheiding gemaakt tussen het actieve leven als leven in de wereld, en het contemplatieve leven als het leven in een klooster. Later onderscheid is dat tussen ‘verworven’ contemplatie, waarbij men door eigen inspanning tot innerlijk besef van Gods aanwezigheid kon komen, en de ‘ingestorte’ contemplatie, die niet het resultaat is van menselijke inspanning.
Na de Tweede Wereldoorlog werd contemplatie steeds meer in verband gebracht met meditatie en ontstonden er lekenbewegingen voor de bevordering van contemplatief gebed. De bekendste daarvan zijn Contemplative Outreach en de Wereldgemeenschap voor christelijke meditatie.
Auteur
Kick Bras [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
Dictionnaire de Spiritualité Ascétique et Mystique. Doctrine et Histoire (Paris 1932-1995)
Thomas Merton, Contemplatief gebed (Zoetermeer 2003)