Publicist en eerste voortrekker van de emancipatie van de Nederlandse katholieken (Groningen 27.11.1775 - Grave 1.7.1847)
Joachim le Sage ten Broek was zoon van een predikant. Vanwege patriotse opvattingen verbleven zijn ouders van 1787 tot 1795 in ballingschap te Antwerpen. Daar leerde hij het katholicisme kennen. Joachim kreeg steeds meer afkeer van het rationalisme in de Gereformeerde Kerk. Het werk Histoire des variations des églises protestantes van de Franse bisschop, schrijver en theoloog Jacques Bossuet (1627-1704) zou de doorslag hebben gegeven voor zijn overstap naar het katholicisme. Zijn eerste geschrift in 1815 ‘De voortreffelijkheid van de leer der roomsch-catholyke godsdienst’, lokte van niemand minder dan Bilderdijk een reactie uit.
Van grote betekenis was de uitgave van het tijdschrift De Godsdienstvriend (1818-1869), als eerste poging de emancipatie van de katholieken via de pers te bevorderen. Vanwege zogenaamde opruiende artikelen was Le Sage in 1827 zelfs drie maanden in gevangenschap. In 1835 stichtte hij het succesvolle tijdschrift Catholijke Nederlandsche Stemmen, dat tot 1874 verscheen. Het begon als verzet tegen het in 1834 opgerichte Nederlandsche Stemmen, dat Nederlands en protestants voor synoniem hield, maar het werd een tijdschrift van allure en kwaliteit.
Mensen als Cornelis Broere (De Katholiek, 1842) en Judocus Smits (De *Tijd, 1845) namen zijn fakkel over.
Auteur
J. Peijnenburg [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
G. Gorris, J.G. Le Sage ten Broek, 2 dln (Amsterdam 1947-1948)
