Hongaars-Oostenrijks journalist en literator, stichter van het georganiseerde politieke zionisme (Boedapest 2.5.1860 - Edlach 3.7.1904)
Geleidelijk kwam de geassimileerde jood Herzl, Parijs’ correspondent (1891-1895) van de Neue Freie Presse (Wenen), tot de conclusie dat het moderne antisemitisme geen overblijfsel van oude religieuze sentimenten was, maar een reactie vormde op de emancipatie van de joden. In Der Judenstaat (1896) pleitte hij voor een eigen joodse staat, indien mogelijk te vestigen in Palestina (Ottomaans Rijk). In 1897 organiseerde hij het eerste Zionistisch Congres in Bazel, waar de Zionistische Wereldorganisatie werd opgericht. Herzl werd voorzitter. In zijn roman Altneuland (1902) schetste hij een utopisch-communitaire maatschappij in Palestina.
Zionistische ideeën bestonden reeds lang voor Herzls optreden en in Palestina waren al diverse joodse nederzettingen gesticht; Herzl echter wist het zionisme op het politieke wereldtoneel te plaatsen.
Auteur
Jan Dirk Snel [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
Amos Elon, Herzl (New York 1975)
Ernst Pawel, The Labyrinth of Exile. A Life of Theodor Herzl (New York 1989)
