Engels staatsman (Huntingdon 25.4.1599 - Londen 3.9.1658)
Cromwell behoorde tot de landadel (gentry). Als lid van het Lagerhuis koos hij de kant van de puriteinse oppositie tegen Karel I. Hij maakte deel uit van de kern van het verzet. Vanaf het begin van de Engelse burgeroorlog vervulde Cromwell een leidinggevende functie in het parlementsleger. Hij behaalde enkele overwinningen, zowel tegen de koning als tegen de Schotten en Ierland. Hij dwong tolerantie af voor dissenters en steunde het besluit om Karel I te onthoofden.
In 1653 ontbond Cromwell het parlement en werd hij Lord Protector. Hij voerde de godsdienstvrijheid in en verdedigde ook buiten Engeland het protestantisme. Groeiende oppositie noopte hem tot de vestiging van een militaire dictatuur. Na zijn dood volgde zijn zoon Richard hem voor korte tijd op, waarna restauratie van de Stuartmonarchie plaatsvond.
Cromwell sympathiseerde met de independenten onder de puriteinen (zie independentisme). Hij voerde een succesvolle buitenlandse politiek, onder andere door handelsmaatregelen tegen de Republiek (Acte van Navigatie, 1652).
Auteur
R. Bisschop [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
C. Hill, God’s Englishman. Oliver Cromwell and the English Revolution (Harmondsworth 1970)
T. Hunt, The English Civil War at First Hand (London 2002)
