Onderwijs dat verbonden is met het reformatorische geloof, dat gegrond is op het woord van God en ontleend is aan de drie formulieren van enigheid.
Eigen scholen voor reformatorisch onderwijs ontstonden in het begin van de twintigste eeuw. Er heerste onvrede over de zogenaamde neutraliteit van openbare scholen, en over de grote invloed die de neocalvinistische theologie van Abraham Kuyper had gekregen binnen de protestants-christelijke scholen. Deze scholen waren verwikkeld in een schoolstrijd, met als doel om financieel net zo behandeld te worden als het openbaar onderwijs. Kernstukken uit Kuypers theologie, zoals de leer van de veronderstelde wedergeboorte en de leer van de algemene genade, werden afgewezen.
In plaats van cultuuroptimisme en triomfalisme werd in het reformatorisch onderwijs het vreemdelingschap van de christen in de wereld beklemtoond en het feit dat er iets bijzonders aan de mens moest gebeuren. In het onderwijs en in de opvoeding op de scholen moest duidelijk worden dat afkeer van luxe, verantwoordelijkheidbesef, doorzettingsvermogen, strenge zondagsheiliging en een intensief gezins- en familieleven belangrijke godsdienstige waarden waren voor het leven. De protestants-christelijke scholen waren in deze tijd bovendien verwikkeld in een schoolstrijd, met als doel om financieel net zo behandeld te worden als het openbaar onderwijs.
In 1921 verenigden de oud- of bevindelijk-gereformeerden zich in een eigen schoolverband, de Vereniging voor Gereformeerd Schoolonderwijs. In de beginjaren lukte het maar moeilijk om eigen scholen te stichten, omdat de overheid vaak tegengewerkte. In een kleine eeuw ontstond echter een netwerk van basisscholen, scholen voor voortgezet (speciaal) onderwijs, scholen voor middelbaar beroepsonderwijs en een eigen pabo te Gouda. Begin 2005 is die pabo met de schoolbegeleidingsdienst opgegaan in Driestar Educatief.
Gaandeweg het laatste decennium van de vorige eeuw groeide de aandacht voor de eigen, interne godsdienstige pluriformiteit, en kwam er ook oog voor de pluriformiteit in de samenleving. Gezocht wordt naar een eigen pedagogiek.
Auteur
S. Miedema [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
M. Golverdingen e.a., Om identiteit en kwaliteit (Ridderkerk 1996)
M. Golverdingen, Inspirerend onderwijs. De pedagogische opdracht van de reformatorische school (Heerenveen 2003)
