Letterkundige, dichter en essayist (Bergen op Zoom 2.1.1903 - Nijmegen 27.7.1968)
Pseudoniem van Willem Jan Marie Anton Asselbergs. Willem Asselbergs volgde in het bisdom Breda de priesteropleiding. Na een studie Nederlands was hij vanaf 1927 eerst medewerker, later voornaamste letterkundig redacteur van het katholieke dagblad De Tijd en het jongerentijdschrift Roeping.
Anton van Duinkerken werd de belangrijkste essayist van de katholieke jongeren in de jaren dertig. Niet alleen door zijn werk in De Tijd en het mede door hem opgerichte tijdschrift De Gemeenschap, maar ook door zijn optreden als begaafd redenaar. In zijn polemieken met andersdenkenden, zoals Menno ter Braak, en in zijn cultuurhistorische beschouwingen over grote figuren van het christendom, zoals Bernardus van Clairvaux, Augustinus en Dante, toonde hij zich de eloquente verdediger van een roomschristelijk geloof. Dit geloof was hem intens en tot op het allerlaatst dierbaar. In 1937 werd hij eredoctor van de Katholieke Universiteit Leuven, in 1940 bijzonder hoogleraar in de Vondelstudies aan de rijksuniversiteit te Leiden. Belangrijk was zijn geschiedenis van de vernieuwing van onze letterkunde sinds de Tachtigers. Vanaf 1952 tot zijn dood was hij hoogleraar algemene en Nederlandse letterkunde aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.
In tegenstelling tot nogal wat katholieke jongeren die heil verwachtten van het fascisme en nationaal-socialisme, stelde Van Duinkerken zich er van meet af aan tegen teweer. Zijn Ballade van de katholiek werd zijn beroemdste gedicht. Waren zijn polemieken tijdgebonden, andere essays van beschouwelijke aard stempelen hem tot een van onze belangrijkste christenhumanisten, zoals Verscheurde christenheid, Legende van de tijd en De mensen hebben hun gebreken. Zijn voornaamste werk bracht hij in 1962 onder in drie delen Verzamelde geschriften (1962). Voorts publiceerde hij zijn zeer toegankelijke en levendige Brabantse herinneringen (1964). Voor al zijn werk verwierf hij in 1967 de P.C. Hooftprijs.
Auteur
W.A.M. de Moor [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
Anton van Duinkerken, Brabantse herinneringen (Utrecht 1964)
M. van der Plas, Daarom mijnheer, noem ik mij katholiek. Biografie van Anton van Duinkerken (Amsterdam/Tielt 2000)
M. Polman (red.), Anton van Duinkerken. Een veelomvattend mens (Tilburg 2003)
