Invloedrijk graficus, schilder en kunsttheoreticus (Neurenberg 21.5.1471 - Neurenberg 6.4.1528)
Zelfstandig ondernemer, raadslid van de stad; werkzaam voor onder anderen keurvorst Frederik de Wijze (1486-1525) en keizer Maximiliaan I (1459-1519). Door artistieke verworvenheden van Italië en de Nederlanden op de Duitse gotiek te enten, creërde Dürer een unieke variant van de Renaissance. Hij verbond twee werkelijkheidsbenaderingen: een directe, zoals in de Jonge haas (1502), de Graspol, en de landschapsaquarellen die op reis ontstonden, en een meer geconstrueerde, gebaseerd op perspectief- en anatomiestudies, zoals in twee versies van De zondeval (1504, 1507).
Tussen 1498 en 1511 schiep hij prentenseries: de Apocalyps, De grote passie, het Leven van Maria en De kleine passie. Door de verspreiding ervan beïnvloedde hij velen, zowel ten zuiden als ten noorden van de Alpen, onder andere Rafaël, Poussin, Rubens en Rembrandt. Hij portretteerde Erasmus (1520), maar in zijn (van kopieën bekende) dagboek prees hij Luther – van wie hij zestien geschriften bezat – omdat deze hem ‘uit grote angsten’ had bevrijd. Op zijn dubbelpaneel de Vier apostelen (1528) liet hij als onderschrift vier bijbelteksten kalligraferen (Luthervertaling). De bijna levensgrote gestalten representeren de vier temperamenten. Links op de voorgrond een sanguinische Johannes (1 Joh. 4:1-3), erachter een flegmatische Petrus (2 Petr. 2:1-3). Rechts op de voorgrond een melancholische Paulus (2 Tim. 3:1-7), erachter, een cholerische Marcus (Mar. 12:38-40). Het kunstwerk was bestemd voor de raad van de stad. Toen de panelen het protestantse Neurenberg verwisselden voor het katholieke München, werden de teksten eronder afgezaagd.
Auteur
Willem L. Meijer [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
Erwin Panofsky, The Life and Art of Albrecht Dürer (Princeton, New Jersey 1955 4e druk)
Francis Russell e.a., De wereld van Dürer (Amsterdam 1969)
