Handeling die verloopt volgens een voorgegeven, traditioneel patroon en zich door stilering en een bepaalde nadrukkelijkheid onderscheidt van het alledaagse handelen.
Kenmerkend voor riten is het samengaan van gesproken woord en niet-verbale expressievormen (gebaren, zang, gebruik van symbolische voorwerpen). Aan riten worden meestal symbolische betekenissen toegekend die verbonden zijn met centrale mythen, die vaak religieus van aard zijn. De duiding van de riten wordt meestal gekenmerkt door een zekere openheid: meerdere interpretaties zijn mogelijk. Riten kunnen een veelheid van functies vervullen. Door hun gestructureerdheid kunnen ze orde aanbrengen in perioden van verwarring en verandering (bijvoorbeeld bij rouw of verlies van dierbaren). Anderzijds helpen ze vaak bij het uiten van emoties. Ze kunnen ook een belangrijke sociale functie vervullen: ze geven uitdrukking aan de identiteit van groepen en versterken de groepsband. In religieuze groeperingen vervullen ze een belangrijke religieuze functie. Binnen het christendom spelen riten vooral een rol in de liturgie, die gezien kan worden al het geheel van christelijke riten.
Auteur
Gerard Rouwhorst [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
G. Lukken, Rituelen in overvloed (Baarn 1999)
M. Barnard en P. Post, Ritueel bestek. Antropologische kernwoorden van de liturgie (Zoetermeer 2001)
C.Menken-Bekius, Werken met rituelen in het pastoraat (Kampen 2001)
'Ritueel' volgens de Christelijke Encyclopedie:
Geheel van handelingen, woorden, gebaren en houdingen, die in een vaste orde bij plechtigheden worden uitgevoerd. Meer in het algemeen, maar hiervan afgeleid, is een ritueel een vast handelingspatroon (het ritueel van een pijp stoppen). Een aantal rituelen in samenhang wordt een ritus genoemd. Zo spreekt men in de liturgie van een Oosterse ritus of een Romeinse ritus.
Auteur
Lodewijk Winkeler [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
