Hervormd theoloog (Utrecht 23.9.1894 - Voorst 31.8.1976)
Kornelis Miskotte werd geboren uit een vader uit een oud Saksisch boerengeslacht, en een moeder die sterk beïnvloed was door de prediking van H.F. Kohlbrugge. Hoewel beider invloeden op een eigenzinnige wijze bepalend bleven voor de ontwikkeling van zijn denken, viel al in zijn gymnasiumjaren zowel een zelfstandigheid als een openheid voor velerlei denkers en dichters op. Vanaf 1930 begon Miskotte zijn eigen weg te vinden in het spoor van de dialectische theologie van Karl Barth.
Miskotte ontwikkelde zich als een dankbare leerling van Barth, al behield hij zijn zelfstandigheid. Bijvoorbeeld verschilde de analyse van zijn huidige tijd van die van Barth. Overigens was dit voor Barth reden om Miskotte ‘de denker en dichter onder zijn vrienden’ te noemen.
Steeds ging het om de confrontatie van wat op dat moment cultureel dominant was, met de bijbelse grondstructuren van de openbaring. In 1932 promoveerde Miskotte op een vergelijking van de joodse godsdienstfilosofie met de Kohlbruggiaanse heiligingsleer. In 1939, aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog, vergeleek hij op diepgaande wijze het Germaanse levensgevoel van de Edda met de thora als het ‘charter der humaniteit’ en drong hij aan op een keuze. In 1941 verscheen zijn Bijbelsch ABC. In 1956 toonde hij in zijn Als de goden zwijgen aan hoe de moderne, nihilistische en atheïstische mens zich precies in de verkondiging van het Oude Testament zou kunnen herkennen. Het is deze combinatie van solidariteit en sensibiliteit ten opzichte van het moderne leven met de structuren van de bijbelse theologie, die Miskotte naam en faam als theoloog, prediker en pastor bezorgde.
Na predikantschappen in Kortgene, Meppel, Haarlem en Amsterdam werd Miskotte in 1945 hoogleraar te Leiden. Zijn Verzameld Werk verscheen vanaf 1982.
Auteur
E.J. de Wijer [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
H.M. Miskotte, Niet te vergeten Miskotte (Kampen 1981)
Zie ook
Kornelis Heiko Miskotte (2008)
