Gebed, met name een smeekgebed, dat bestaat uit een reeks korte aanroepingen en antwoorden (‘bid voor ons’, ‘ontferm u over ons’).
De litanie werd in processies en sinds de vierde eeuw in de liturgie gebruikt. In de Middeleeuwen ontstonden er zoveel litanieën, dat paus Clemens VIII in 1601 het gebruik ervan in de liturgie verbood, met uitzondering van enkele. Het bekendst is de litanie van Alle Heiligen, een lang smeekgebed waarin een vastgestelde reeks heiligen bij naam wordt aangeroepen, en vervolgens categorieën heiligen (martelaren, belijders enzovoort). De litanie wordt gebeden of gezongen op het feest van Allerheiligen. Door de lengte van deze litanie heeft het woord ook de betekenis gekregen van ‘lange, eentonig opsomming’.
Auteur
Katholiek Documentatiecentrum [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
