Christelijke kerk van Egypte.
Omvatte anno 2000 vijf tot acht miljoen leden en is daarmee een van de grootste christelijke kerken in het Midden-Oosten. De geschiedenis van de Koptische kerk gaat terug tot de eerste eeuwen van de christelijke jaartelling. De evangelist en evangelieschrijver Markus zou de stichter zijn. In deze begintijd was de Koptische kerk een hoekpunt van de christelijke traditie: het patriarchaat Alexandrië was een centrum van wetenschap en cultuur, met Athanasius, Clemens Alexandrinus en Origenes. Ook het kloosterleven bloeide: Pachomius en Antonius.
Op het concilie van Chalcedon in 451 is de theologie van de Koptische kerk veroordeeld vanwege monofysitische ketterij: men zou alleen de godheid en niet de mensheid van Christus erkennen. De Kopten ontkennen dit en zien achter de veroordeling vooral een Byzantijnse machtsstrijd. Sinds Chalcedon behoren de Kopten tot de zogeheten non-chalcedonensische orthodoxie.
In de zevende eeuw breidde de islam zich uit naar Egypte. De Kopten hadden het onder de islam beter dan onder de Byzantijnse overheersing. In de eeuwen daarna is de verhouding tussen de islam en de Koptische kerk steeds een afwisseling van spanning en betrekkelijke harmonie geweest. Veelal deden zich incidenten voor door westerse inmenging, zoals de kruistochten en het kolonialisme. De Kopten kweekten veel sympathie door zich antikoloniaal op te stellen. Momenteel is de positie redelijk stabiel, al is vooral het groeiende fundamentalisme een voortdurende zorg.
Aan het hoofd van de orthodoxe Kopten staan de patriarch en de bisschoppen. In de kerkelijke liturgie wordt gebruik gemaakt van zowel het Arabisch als het Koptisch. De eucharistie is het sacrale centrum van de liturgie.
Auteur
Ewald Mackay [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
O.F.A. Meinardus, Christian Egypt. Ancient and Modern (Cairo 1977)
A. Wessels, Arabier en christen. Christelijke kerken in het Midden-Oosten (Baarn 1983)
E. Mackay, De Koptisch Orthodoxe Kerk van Egypte (Lelystad 1988)
