De strijd die in de achtste en negende eeuw in Byzantium onder leiding van de keizers woedde tegen de verering van de iconen.
De achtergrond van deze strijd was drieledig. Ten eerste cultureel: een semitische huivering met betrekking tot beeld en afbeelding, die haaks stond op de Hellenistische achtergrond van veel christenen in Byzantium. Ten tweede politiek: het bevestigen van keizerlijke macht tegenover aanspraken van de kerk, patriarch en monniken. Ten derde theologisch: het oud-testamentisch verbod op het afbeelden van God en verzet tegen de ontaarding van iconenverering die in bepaalde monastieke kringen verworden was tot beeldenaanbidding. Het iconoclasme is veroordeeld op het concilie van Nicea. In de oosterse kerken wordt de erkenning van de mogelijkheid van beeldenverering ieder jaar gevierd op de eerste zondag van de vasten, de ‘zondag van de orthodoxie’.
Auteur
H. Teule [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
A. van der Aalst en A. Jacobs (red.), Gebed in beelden. Feestikonen in de oosterse kerken (Baarn 1991)
