Gereformeerd theoloog (Utrecht 15.7.1839 - Santpoort 26.7.1910)
Philip Hoedemaker emigreerde met zijn ouders naar de Verenigde Staten en studeerde in New Brunswick. In 1862 kwam hij terug voor een studiereis door Europa, bleef daarna in Nederland en studeerde in Utrecht af . In 1866 richtte Hoedemaker met onder andere C.S. Adama van Scheltema de Nederlandse Zondagsschool Vereeniging op. In 1867 promoveerde hij en werkte daarna als hervormd predikant te Veenendaal (1868), Rotterdam (1873) en Amsterdam (1876-1880).
Als predikant sloot hij zich aan bij het verzet van orthodoxen tegen de hervormde synode. Hij raakte bevriend met A. Kuyper, maar volgde deze niet in alles; zo speelde hij geen rol in de strijd voor vrij beheer (zie Doleantie). Desondanks aanvaardde Hoedemaker in 1880 een benoeming als hoogleraar aan de theologische faculteit van de Vrije Universiteit. Toen begin 1886 de strijd ontbrandde die tot de Doleantie zou leiden, formuleerde Hoedemaker tegenover Kuyper als eigen standpunt: ‘Eerst reorganisatie, daarna reformatie’.
Nadat de Doleantie een feit was geworden, legde Hoedemaker in 1887 zijn hoogleraarsambt neer. In de jaren die volgden werkte hij als predikant te Nijland (1888) en Amsterdam (1890-1909), en groeide hij uit tot een van de leiders van de gereformeerden die in de Nederlandse Hervormde Kerk bleven. Het doel van zowel zijn kerkelijke als zijn politieke streven was een protestants vaderland. Hij vatte dit in 1897 samen in de titel van een brochure: Heel de kerk en heel het volk. Met J.H. Gunning jr., die zich in 1904 openlijk achter deze leus schaarde, stond Hoedemaker aan het begin van de strijd voor hervormd kerkherstel.
Auteur
J. Vree [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
G. Abma, ‘Ph. J. Hoedemaker’, in: Bibliografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlandse protestantisme, IV (Kampen 1998), 198-202
W. Balke, Gunning en Hoedemaker samen op weg (Den Haag 1985)
G. Abma, J. de Bruijn (red.), Hoedemaker herdacht (Baarn 1989)
Zie ook
Philippus Jacobus Hoedemaker (2008)
