Duits predikant, schrijver en cultuurfilosoof (Mohrungen 25.8.1744 - Weimar 18.12.1803)
Schreef literaire opstellen en breed opgezette beschouwingen over cultuur en mens. Predikant en leraar in Riga (1764), predikant in Bückeburg (1771). Hofpredikant in Weimar (1776). Legde grote nadruk op de eigenheid en het historisch karakter van de verschillende volkeren en hun taal en cultuur, die elk hun individuele, bijzondere waarde hebben en deel uitmaken van een doelgerichte ontwikkeling van de mensheid naar humaniteit. Van deze humaniteit was Christus naar zijn oordeel de volmaakte weerspiegeling. Hij zag God als de oorsprong van volken, talen en culturen, die als levende wezens onderworpen zijn aan de natuurprocessen van geboorte, groei, rijping en sterven. Deze organische geschiedopvatting heeft grote invloed gehad op de Romantiek.
Een van zijn belangrijkste geschriften is: Ideen zur Philosophie der Geschichte der Menschheit, 4 dln (Riga 1784-1791).
Auteur
O.W. Dubois [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
C. Leuscher, Theologie und Anthropologie. Die Erziehung des Menschengeschlechts bei Johann Gottfried Herder (Frankfurt am Main 1996)
