Hervormd predikant (Vlaardingen 20.5.1829 - Arnhem 21.2.1905)
Studeerde theologie in Utrecht van 1846-1851. Was predikant te Blauwkapel 1854-1857, Hilversum 1857-1861 en Den Haag 1861-1882. Werd daarna kerkelijk hoogleraar te Amsterdam (1882-1889) en hoogleraar van staatswege te Leiden (1889-1899). Zijn oudste zoon was Gunning J.Hzn. Gunning jr. behoort tot de belangrijkste vertegenwoordigers van de ethische theologie in Nederland, die hij als jong predikant had leren kennen door Chantepie de la Saussaye.
Zijn leven lang leerde hij dat de ware natuur van de mens alleen kan worden hersteld wanneer hij door Christus wedergeboren wordt en zichzelf verloochent. Het christelijk geloof is de voorwaarde voor de wetenschap en voor elke persoonlijke en maatschappelijke verbetering. Gunning onderbouwde zijn antropologie, die hij voor bijbels hield, tot circa 1882 met behulp van de theosofie van J. Böhme, F.Chr. Oetinger en F. von Baader, daarna met behulp van de heilshistorische theologie van J.T. Beck en M. Kähler. Gunning was een irenisch theoloog.
Hij wilde confessionelen zoals Groen van Prinsterer en Kuyper overtuigen dat zij de humane betekenis van de wedergeboorte tekort deden; de moderne richting waarschuwde hij, dat humaniteit zonder wedergeboorte een illusie is. Gunning verzette zich ook tegen Kuypers partijpolitiek; alleen door het optreden van charismatische, gelovige persoonlijkheden kunnen kerk en maatschappij hervormd worden. Aan het eind van zijn leven zocht Gunning samenwerking met Hoedemaker. Door deze ‘confessionele wending’ inspireerde hij de latere bewegingen voor kerkherstel en kerkopbouw. Zijn Blikken in de Openbaring verscheen in vier delen (1866-1869).
Auteur
Albert de Lange [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
J.H. Gunning J.Hzn., Prof. dr. J.H. Gunning jr. Leven en werken, 3 dln. en Registers, (Rotterdam 1922-1924)
A. de Lange, J.H. Gunning jr. Een leven in zelfverloochening, I (Kampen 1995)
Zie ook
Johannes Hermanus Gunning jr (2009)
