Geestelijke leidsman (Assisi 1182 - Assisi 3.10.1226)
Zijn kerkelijke feest- en gedenkdag is 4 oktober. Zoon van een lakenhandelaar.
Franciscus van Assissi behoorde ot de opkomende stand van de burgerij, die dankzij de nieuwe handelseconomie van de dertiende eeuw tot welstand kwam. Toen hij begin twintig was, raakte Franciscus in een geestelijke crisis. Hij ontdekte het evangelie en de navolging van Christus als zijn nieuwe levensvorm. Daarbij liet hij zich inspireren door de arme Christus en begon te leven zoals Christus dat zijn leerlingen voorhield toen hij hen twee aan de twee de wereld instuurde (Matt. 10:1-15). Hij koos voor een leven met de armen, de slachtoffers van de ‘nieuwe economie’ van zijn tijd. Hij trok rond om boetvaardigheid en bekering te preken. Doordat hij gezellen kreeg, ontstond een beweging die hij de ‘orde van de mindere broeders’ (minderbroeders) noemde. Mannen van allerlei slag en stand, ook priesters, sloten zich aan om in alle eenvoud te leven; zonder vaste woon- of verblijfplaats en zonder enige vorm van bezit. Waar zij kwamen riepen zij op tot bekering en boetvaardigheid.
In 1223 werd de leefregel van de minderbroeders door paus Honorius III goedgekeurd. Daarmee werden zij een van de zogeheten bedelorden en kregen zij een meer geordende levensvorm. Vanaf dat moment zetten de broeders zich steeds meer in als predikanten en zielzorgers. Voor zijn volgelinge Clara van Assisi schreef Franciscus zijn ‘regel voor de arme vrouwen’. Daarmee ontstond de orde van de clarissen.
Het leven van Franciscus en zijn broeders kenmerkte zich door eenvoud en vreugde en door een sterk besef van verbondenheid met al Gods schepselen, die Franciscus aansprak als ‘broeder’ en ‘zuster’(zonnelied). Tegen de geest van zijn tijd in, wilde hij dat zijn broeders in vrede zouden leven met de moslims. Twee jaar voor zijn dood ontving Franciscus op de berg La Verna de wondtekenen van Christus (stigmatisatie), als bekroning van een lang proces van transformatie in mystieke vereniging met Christus.
Al bij zijn leven genoot Franciscus een geweldige populariteit en verering. Behalve de regels voor zijn orden heeft Franciscus brieven, vermaningen, gebeden en een testament nagelaten.
Auteur
J. van den Eijnden [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
Anton Rotzetter, Franciscus van Assisi: de weg van het evangelie (Haarlem 1983)
Helène Nolthenius, Een man uit het dal van Spoleto. Franciscus tussen zijn tijdgenoten (Amsterdam 1988)
Edith van den Goorberg/Theo Zweerman, Was getekend: Franciscus van Assisi – aspecten van zijn schrijverschap en brandpunten van zijn spiritualiteit (Assen 1998)
Hans van Munster o.f.m., De mystiek van Franciscus: de macht van barmhartigheid (Haarlem 2002)
De Geschriften van Franciscus van Assisi, Ed. G.P. Freeman e.a. (Haarlem 2004)
