Visie op de verhouding tussen kerk en overheid.
Thomas Lüber (gelatiniseerd: Erastus, 1524-1583) was sinds 1558 hofarts en hoogleraar medicijnen in Heidelberg. Zijn interesse lag echter bij theologie en vooral bij die van Zwingli. In zijn 75 ‘Theses’ uit 1568 verdedigde hij de stelling dat het recht tot tuchtmaatregelen niet bij de kerk maar bij de overheid ligt. De verhouding tussen kerk en overheid moet zijn als die in het Oude Testament tussen priester en koning. Erastus gaat wel uit van een christelijke overheid. Bij een niet-christelijke overheid dient de kerk zelf vrome en bekwame mannen voor het regeren van de kerk uit te kiezen. Erastus bestreed de pogingen van Caspar Olevianus, die in Heidelberg juist een zelfstandige kerkelijke organisatie naar het model van Genève trachtte te verwerkelijken. Erastus’ opvattingen werden vooral door Theodorus Beza bestreden.
Over erastianisme werd pas sinds ongeveer 1640 gesproken. Deze visie op de verhouding kerk en overheid had grote invloed in Duitsland en Engeland. In Engeland is het erastianisme in de anglicaanse kerkstructuur terug te vinden. De theorie van het erastianisme kent overigens wel meer macht aan de overheid toe dan Erastus zelf in zijn geschriften deed.
Auteur
Herman Selderhuis [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
Ruth Wesel-Roth, Thomas Erastus (Lahr 1954)
