Protestants
Een diaken is een dienaar, kerkelijke ambtsdrager die tot taak heeft de ‘dienst van de barmhartigheid’ te beoefenen.
De aanwijzingen van deze dienst vindt men in het Nieuwe Testament (Hand. 6), als in de vroege christelijke kerk zeven diakenen werden aangesteld. In deze dienst moet de barmhartigheid van Christus uitkomen. Ook doopten de diakenen en verrichtten wonderen. In de middeleeuwse kerk was een diaken een onder de bisschop staande bestuurder die kerkelijke goederen beheerde. De Reformatie, met name die van Calvijn, kent de diaken als een kerkelijke dienaar die vanuit het Woord van God de liefde van Christus toont aan hen die hulp nodig hebben. Er is onder protestanten verschil van mening geweest over de rol van de (wereldlijke) overheid in de zorg voor armen.
Auteur
H. Veldman [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
D. Nauta, ‘Confessie en kerkorde over de plaats der diakenen in den kerkeraad. In: Gereformeerd Theologisch Tijdschrift, 1952, 1-10
J. Kamphuis, ‘Diakenen en kerkeraad’. In: Altijd met Goed accoord. Opstellen uit de jaren 1959-1969 (Amsterdam 1973)
G. Harinck (red.), Diakonie in verleden en heden (Barneveld 1992)
Rooms-katholiek
In de Rooms-Katholieke Kerk is een diaken een gewijde ambtsdrager.
Tot het Tweede Vaticaans Concilie was de wijding tot diaken de laagste van de drie zogeheten hogere wijdingen: diaken, priester en bisschop, en uitsluitend een wijding die voorbereidde op het priesterschap. Het concilie voerde het ambt van permanent diaken in als afzonderlijk ambt, dat ook voor getrouwde mannen open staat. Diakens zijn onder meer bevoegd te dopen en kerkelijke huwelijken te sluiten. Aan het eind van de jaren zeventig werden de eerste permanente diakens in Nederland gewijd. In de meeste gevallen zijn zij werkzaam in een parochie, waar zij voor zover mogelijk een accent leggen op de taken die van oudsher tot het diaconaat behoren.
Auteur
Katholiek Documentatiecentrum [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
