Ritueel in de christelijke kerk.
Nuttigen van brood (hostie) en wijn die in de eucharistieviering zijn geconsacreerd (zie consecratie) of, in een daarvan afgeleide betekenis, de hostie en de geconsacreerde wijn die worden genuttigd.
De communie gaat terug op de nieuwtestamentische instellingsverhalen. Het eten van het brood en het drinken uit de beker met wijn houdt voor de gelovigen in dat zij het lichaam en bloed van Christus ontvangen en zo met Christus worden verenigd én met de gelovigen die met hem verbonden zijn. De communie is een vast onderdeel van de eucharistieviering, maar vindt soms buiten dat ritueel plaats. Sinds de vroege kerk is het voor zieken en stervenden mogelijk geweest om de communie buiten de eucharistieviering om te ontvangen. Wanneer er geen priester is kan in de Rooms-Katholieke Kerk ook een woord- en communieviering worden gehouden.
In de vroege kerk namen de meeste gelovigen deel aan de communie. Er werd gewoon gedesemd brood gebruikt en alle gelovigen dronken ook uit de beker met wijn. Door de toenemende eerbied voor de communie werd in het westen in de Middeleeuwen het gewone (gedesemde) brood vervangen door (ongedesemde) hosties. Alleen de celebrant(en) namen van de wijn en veel gelovigen gingen maar zelden ter communie omdat zij zich daartoe niet waardig voelden.
In de reformatorische kerken wordt tijdens het avondmaal gedesemd brood gebruikt en wordt ook uit de beker gedronken. In de Rooms-Katholieke Kerk worden nog steeds hosties gebruikt. Wel bestaat er sinds het Tweede Vaticaans Concilie de mogelijkheid om in bepaalde gevallen onder twee gedaanten, die van het brood en de wijn, te communiceren. Bovendien gaan de meeste gelovigen tijdens de eucharistieviering ter communie.
Auteur
Gerard Rouwhorst [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
C.Caspers, G.Lukken, G.Rouwhorst (ed.), Bread of Heaven. Customs and Practices Surrounding Holy Communion, Liturgia condenda 3 (Kampen 1994)
G. Snoek, Eucharistie- en reliekverering in de Middeleeuwen (Amsterdam 1989)
