Geheel van liturgische tradities die zijn ontstaan in het Byzantijnse rijk en ingang hebben gevonden in alle oosters-orthodoxe kerken die de zeven oecumenische concilies erkennen.
De oudste wortels van deze ritus gaan terug op de liturgische tradities van Antiochië. Daaruit hebben zich tussen de vijfde en de tiende eeuw in Constantinopel de goddelijke liturgie (eucharistieviering) en de overige sacramenten ontwikkeld. In deze Constantinopolitaanse stadsliturgie namen processies een belangrijke plaats in en de aardse liturgie werd gezien als een afspiegeling van de hemelse. Deze elementen zijn altijd kenmerkend gebleven voor de Byzantijnse ritus.
De overwinning op de iconoclasten (843) heeft grote gevolgen gehad voor de verdere ontwikkeling van de Byzantijnse liturgie. Ze heeft geleid tot een toename van het aantal iconen en afbeeldingen in kerkgebouwen en heeft bovendien de positie van de monniken versterkt. Vooral de liturgische tradities van twee kloosters, die van het Stoedioe- en die van het Sabasklooster, hebben een blijvend stempel gedrukt op de Byzantijnse liturgie, met name op de getijden.
Auteur
Gerard Rouwhorst [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
R. Taft, The Byzantine Rite. A Short History (Collegeville 1992)
R. Taft, ‘Byzantine liturgy’, in: K. Parry a.o. (ed.), The Blackwell Dictionary of Eastern Christianity (Oxford 2001), 102-108
