Protestanten hechten grote waarde aan de eigen verantwoordelijkheid van mensen bij het maken van keuzen in hun leven.
Toch betekent dat niet, dat zij een zaak als orgaandonaties als een louter persoonlijke aangelegenheid beschouwen. Alleen al het feit dat er bij orgaandonaties sprake is van geven, vragen en (al of niet) ontvangen, betekent dat het om een interrelationele vragen gaat. Daarbij komt, dat de houding tegenover orgaandonaties niet los gezien kan worden van de visie op de mens, het mensbeeld dat men aanhangt. Wie zijn gedachten wil bepalen over orgaan - en weefseldonatie dient zich allereerst af te vragen hoe hij de mens beschouwt. Beschouwt men de mens in de grond van de zaak als niet anders dan een verzameling botten, spieren, weefsels, bloed, water? Of deelt men de overtuiging dat de mens meer is dan de som der delen, dat er meer is dan een fysiek, materiëel lichaam. In die benadering is de mens zowel lichamelijk áls geestelijk wezen.
Velen zijn er in het verlengde daarvan van overtuigd dat de geest op de een of ander manier voortbestaat na de dood van het lichaam. Dit besef is gebaseerd op diepe religieuze ervaringen en vaak ook op filosofische inzichten.
Het is daarom te kort door de bocht om het te laten bij "de afweging om organen te doneren is een persoonlijke kwestie". Mensen aan de gevende, vragende of aan de ontvangende kant mogen ook met deze vragen aankloppen, moeten terecht kunnen! Aan het vraagstuk van orgaandonatie zijn indringende theologische, ethische en emotionele vragen verbonden. Daarom kan zo'n belangrijk thema, met groot maatschappelijk, medisch en vooral menselijke impact niet afgedaan worden met de suggestie het zelf maar uit te zoeken. Dat doet geen recht aan de zaak en niet aan de mens die met het thema geconfronteerd wordt.
Er bestaat binnen het protestantisme niet een eenduidig antwoord op wel of geen orgaandonaties. In het boek Leven door geven, religieuze en levensbeschouwelijke standpunten over orgaan - en weefseldonatie wordt de opvatting van protestanten als volgt weergegeven:
"De afweging om organen te doneren is een persoonlijke kwestie. Tégen orgaandonatie spreekt met name de bijbelse waarde van integriteit van het menselijk lichaam. Vóór spreekt de bijbelse waarde van naastenliefde. Orgaandonatie is aan te bevelen, maar geen verplichting. "
Over het algemeen deelt men het standpunt dat het ontbreken van organen de wederopstanding niet in de weg staat. Echter, dit blijft wel een punt van discussie.
De protestantse traditie kenmerkt zich door de voortgaande bezinning en het voortgaande gesprek. Binnen het protestantisme zijn verschillende theologische en ethische bronnen te raadplegen en zijn even zo vele meningen te vinden. De bezinning over orgaan- en weefseldonatie is binnen de Protestantse Kerk in Nederland gestimuleerd door de uitgave van de brochure Pastoraat rond orgaan en weefseldonatie uit 2007.
Auteur
Bea Mulder, gemeenteadviseur binnen de Protestantse Kerk
Verder lezen
José Sanders, Leven door geven. Religieuze en levensbeschouwelijke standpunten over orgaan - en weefseldonatie, Zoetermeer 2003
