Duits filosoof (Berlijn 19.7.1898 - Starnberg [Duitsland] 29.7.1979)
Marcuse was een van de meest spraakmakende leden van de Frankfurter Schule. Hij leverde belangrijke kritiek op de na de oorlog tot stand gekomen consumptiemaatschappij. Zijn werk was een soort synthese tussen marxisme en psychoanalyse. Zijn bekendste boek is ongetwijfeld One dimensional man (1964). Hij analyseerde de invloed van commercie en massamedia op de menselijke psyche voornamelijk in freudiaanse termen.
In zijn denken speelt het begrip ‘repressieve tolerantie’ een belangrijke rol. Moderne burgers zijn weliswaar in hoge mate vrij om hun leven naar eigen inzicht in te vullen, maar tegelijk is die vrijheid uit het oogpunt van de machthebbers onschadelijk gemaakt. Vrijheid is voornamelijk consumptievrijheid, niet de vrijheid tot een kritische en zelfstandige oordeelsvorming.
Marcuse is vlak voor de Tweede Wereldoorlog naar de Verenigde Staten geëmigreerd, waar hij doceerde aan verschillende universiteiten. Hij heeft een belangrijke rol gespeeld in het studentenverzet van de jaren zestig. Hij stierf tijdens een bezoek aan Duitsland.
Auteur
Jan Hoogland [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
S.U. Zuidema, De revolutionaire maatschappijkritiek van Herbert Marcuse (Amsterdam 1970)
John Fry, Marcuse, Dilemma and Liberation: a critical analysis (New Jersey 1978)
