Stelling dat genot het enige is dat intrinsieke waarde heeft of goed in zichzelf is.
Deze stelling kan worden uitgewerkt in zowel psychologische als morele richting. Volgens het psychologisch hedonisme streven mensen feitelijk datgene na wat hen genot verschaft. Volgens het morele hedonisme behóren mensen datgene na te streven wat genot verschaft. Morele hedonisten zijn consequentialisten: bij de beoordeling van het morele gehalte van een handeling letten ze er uitsluitend op of die handeling méér genot oplevert dan een andere handeling die mogelijkerwijs ook had kunnen worden verricht. Op de vraag op welke consequenties gelet moet worden bij zulk een beoordeling, geven hedonisten verschillende antwoorden. Volgens het egoïstisch hedonisme moet men uitsluitend letten op het eigen genot; volgens het utilitaristische hedonisme op het genot voor alle levende (en vooral redelijke) wezens.
Hedonisten hebben opvattingen over welke objecten en activiteiten genot verschaffen en welke meer genot verschaffen dan andere. Doorgaans werden als grote genotbronnen aangemerkt: intellectuele conversatie, het beschouwen van schoonheid, en activiteiten die een zintuiglijk genot verschaffen zoals goed bereid voedsel, dansen en sporten. Eén probleem voor hedonisten is dat ze vergelijkende genotoordelen moeten vellen. Ze moeten kunnen aangeven of het oplossen van een wiskundig probleem moreel gesproken beter is, want meer genot verschaft dan het maken van een wandeling met een goede vriend.
Veel bediscussieerd is de zogenaamde hedonistische paradox: veel van dat wat ons het diepste genot verschaft in het leven – zoals het onderhouden van banden van liefde, het opvoeden van kinderen, het verrichten van moeilijk of zwaar werk – doen we om andere redenen dan omdat ze ons genot zouden verschaffen. Hieruit blijkt dat het niet alleen twijfelachtig is of, zoals het psychologisch hedonisme stelt, we feitelijk alleen maar nastreven wat ons genot verschaft; het is eveneens twijfelachtig of het nastreven van genot wel de beste manier is om genot te vinden.
Auteur
René van Woudenberg [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
A.C. Ewing, Ethics (London 1962)
