Duits filosoof en socioloog (Düsseldorf 18.6.1929)
Jürgen Habermas was leerling en assistent van Adorno, maar werd wellicht de bekendste erfgenaam van de Frankfurter Schule. Toen met Adorno’s dood het Institut für Sozialforschung langzaam uiteenviel, aanvaardde Habermas een benoeming aan het Max-Planck-Institut te Starnberg, waar hij zich bezig hield met onderzoek naar de bestaanscondities van de wetenschappelijktechnische samenleving.
Habermas sluit in zijn denken nauw aan bij Marx, maar kritiseert laatstgenoemde om zijn eenzijdige, op het instrumentele handelen gebaseerde begrip van rationaliteit. Door ook de intermenselijke verhoudingen te analyseren in termen van de arbeid – de doelrationele omgang van de mens met de natuur – mist Marx in zijn analyse de intermenselijke dimensie: de interactie. Rond dit kernbegrip vormde Habermas zijn Theorie des kommunikativen Handelns (1981), waarin hij laat zien dat de modernisering van de samenleving niet alleen een rationalisering van de arbeid, maar ook een democratisering van de intermenselijke verhoudingen vereist.
Auteur
Jan Hoogland [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
Maureen Junker-Kenny, Argumentationsethik und christliches Handeln. Eine praktisch-theologische Auseinandersetzung mit Jürgen Habermas (Stuttgart 1998)
R. Wiggershaus, Jürgen Habermas (Reinbek 2004)
