Theologisch systeem dat leerde dat de zondige mens in staat is de eerste en fundamentele stappen op de weg naar de verlossing te zetten, zonder de hulp van de goddelijke genade.
Dit systeem is afkomstig van de Ierse (of Britse) monnik Pelagius, die aan het eind van de vierde eeuw naar Rome kwam en vanwege zijn geleerdheid en devotie al gauw veel volgelingen kreeg. Na de val van Rome (410) ging hij naar Noord-Afrika, waar Augustinus zijn felste criticus werd en verschillende geschriften tegen hem schreef. Enkele Afrikaanse synodes veroordeelden hem, evenals het concilie van Efeze (431).
Pelagius had een zeer optimistische visie op de mens. Volgens hem was Adam ook zonder de zondeval gestorven, had Adam alleen zichzelf en niet het hele menselijke geslacht gecorrumpeerd en waren pasgeboren kinderen nog steeds in dezelfde positie als Adam vóór de zondeval. Volgens Pelagius heeft een mens, althans in theorie, nog steeds de mogelijkheid om zondeloos te blijven.
Auteur
K. Runia [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
