Wetenschappelijke specialisatie binnen de theologie, ook wel aangeduid als missie- of zendingswetenschap.
De missiologie bestudeert de geschiedenis van de missionaire beweging(en) en de actuele missionaire praktijk en reflecteert vanuit een bijbels-theologisch perspectief op de zendingsopdracht van God aan kerk en gelovigen. De missiologie ontstond als een apart vakgebied aan het eind van de negentiende eeuw in de protestantse kerken (G. Warneck, Evangelische Missionslehre, 1892). Gestimuleerd door de Heilige Stoel volgden spoedig ook de katholieken vanuit de behoefte aan een fundamenteel- theoretische bezinning op missie. Katholieke missiologen zagen het aanvankelijk als hun belangrijkste taak om de richtlijnen uit de pauselijke missiedocumenten te doordenken en te voorzien van een theoretische grondslag. Daarnaast hielden zij de resultaten van de missie bij in kwantificeerbare grootheden, zoals de toename van het aantal bekeerlingen, dopen en apostolische vicariaten.
De protestantse missiologie bloeide door de wereldzendingsconferenties en de bijeenkomsten van de Wereldraad van Kerken na de Tweede Wereldoorlog op. Er ontstonden vele leerstoelen, met name in de Verenigde Staten. In de katholieke kerk zorgden het Tweede Vaticaans Concilie en de documenten Lumen gentium, Ad gentes, Nostra aetate en Gaudium et spes voor een grote ommekeer in het missiologisch aandachtsveld. De communicatie van het evangelie tussen mensen van verschillende culturen, godsdiensten, sociaaleconomische systemen en politieke instituties, de goede en kwalijke effecten van de westerse zendingsbeweging in niet-westerse landen, de oecumene en de dialoog staan sindsdien in het middelpunt van de belangstelling. Met de opkomst van de contextuele theologie wordt de missiologie uitgedaagd door twee nieuwe vraagstukken: de mate van openheid van christelijke kerken en theologieën voor de concrete sociaal-culturele context en ten tweede het streven naar een uniform of een polycentrisch en veelvormig christendom.
Auteur
Vefie Poels [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
A. Camps e.a. (red.), Oecumenische inleiding in de missiologie. Teksten en konteksten van het wereldchristendom (Kampen 1988)
G. Buono, Missiology. Theology and praxis (Nairobi 2002)
J. van Engelen, Van kerk naar rijk Gods. Naar een empirische missiologie (Nijmegen 2004)
