Bezinning op geloofsvragen vanuit een feministisch perspectief.
Het begrip wordt voor het eerst in 1970 in de Verenigde Staten gebruikt, in verband met het werk van theologes als Mary Daly, Rosemary Radford Ruether, Elisabeth Schüssler Fiorenza, Judith Plaskow en Carol Christ. Catharina Halkes introduceerde het werk van deze theologes in Nederland. Het vond veel weerklank. Binnen en aan de rand van de kerken ontstond een grote ‘vrouw-en-geloof ’ beweging. Kenmerkend voor feministische theologie is haar oecumenische karakter en de openheid voor verschillen tussen vrouwen onderling. De Nederlandse feministische theologie is uitzonderlijk in haar hoge organisatiegraad. In relatief korte tijd werd de Interuniversitaire Werkgroep voor Feministische Theologie (IWFT, 1976) opgericht, kwamen er bijzondere leerstoelen aan faculteiten van godgeleerdheid, eigen tijdschriften en publicatiereeksen, en een eigen fonds. Binnen de kerken werd in 1987 de Vrouwensynode ingesteld en werden hervormingen gerealiseerd in de taal van de liturgie en in de stijl van het pastoraat.
Ervaringen van vrouwen vormden de basis voor alle vormen van feministische theologie. Om deze ‘tot spreken te horen’ (Nelle Morton) was er veel aandacht voor het creëren van ruimtes waarin vrouwen deze konden benoemen, delen en analyseren. De heersende theologie en haar bronnen werden onder kritiek gesteld als vormen van mannelijke projectie en reflectie, en als eeuwenlange legitimatie van vrouwenonderdrukking. Het onderzoek naar de verzwegen geschiedenis van vrouwen kwam op gang. Binnen de bijbelse canon werden sporen van vrouwenteksten ontdekt. Geïnspireerd door eigentijdse vrouwelijke denkers en dichters (Luce Irigaray, Adrienne Rich) werd gezocht naar nieuwe, aanvullende of alternatieve geloofsteksten. Vanaf de jaren negentig van de twintigste eeuw ontstonden van daaruit creatieve theologische ontwerpen, vorm gevend aan vrouwelijke spiritualiteit.
Auteur
Jonneke Bekkenkamp [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
Denise Dijk, Fokkelien van Dijk-Hemmes en Catharina J.M. Halkes (red.), Feministisch theologische teksten (Delft 1985)
Haardt, Maaike de, e.a. (red), Proeven van vrouwenstudies theologie. VII (Zoetermeer 2002)
