Idee uit de bijbel, primair gebaseerd op Openbaring 20:1-10. Hier is sprake van een duizendjarige Christusregering waarbij de duivel duizend jaar gebonden is en de volken niet meer kan verleiden, terwijl de gelovigen die deel hebben aan de ‘eerste opstanding’, verheerlijkt met Christus regeren.
De leer van een toekomstig duizendjarig rijk wordt chiliasme genoemd. Chiliasten verbinden de passage uit Openbaring met de vele profetieën uit het Oude Testament die verwijzen naar de gelukzalige regering van de Messias over de aarde in het algemeen, en het bekeerde en in zijn land herstelde Israël in het bijzonder. Pre- en veel postchiliasten nemen Israël hier letterlijk, andere postchiliasten denken hier, net als achiliasten, aan een ‘geestelijk Israël’, dit is de kerk. Deze laatsten verbinden de messiaanse profetieën (afgezien van die welke op Jezus’ eerste komst betrekking hebben) óf met de tegenwoordige Christusregering in zijn kerk, óf met de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Prechiliasten daarentegen verbinden die profetieën met de tijd rond en na Jezus’ tweede komst, waarna een gelukzalige tijd van vrede en gerechtigheid aanbreekt, die een zekere tijd (al of niet letterlijk duizend jaar) zal duren, vanaf de wederkomst van Christus tot op de herschepping (de nieuwe hemel en aarde).
De discussie rond het duizendjarig rijk staat in nauw verband met verwerping of aanvaarding van de Augustiniaanse vergeestelijkings- of vervangingstheologie (‘de Kerk is het geestelijk Israël’); van de gereformeerde verbondsleer en van de bedelingenleer (het ‘dispensationalisme’, dat verschillende ‘bedelingen’ aanneemt, welonderscheiden fasen in de heilsgeschiedenis); met de exegese van de profetische bijbelboeken én van passages als Mattëus 24-25, Romeinen 9-11 en 2 Tessalonicenzen 2, en het boek Openbaring als geheel.
Auteur
W.J. Ouweneel [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
