Honderden teksten, gevonden sinds 1947 in de regio ten noordwesten van de Dode Zee in Palestina, vooral in elf grotten bij Qumran.
De teksten waren deels redelijk compleet, vaak niet meer dan fragmenten of snippers. Het betreft handschriften van dierenhuid en papyrus met voornamelijk Hebreeuwse en Aramese teksten. Meer dan tweehonderd handschriften bieden de tekst van alle boeken van het Oude Testament op één na (Esther).
Deze bijbelhandschriften hebben ons dichter bij de oorspronkelijke tekst van het Oude Testament gebracht. In veel gevallen bevestigen deze handschriften de betrouwbaarheid van de overlevering van de tekst van het Oude Testament in de masoretische traditie (tekstkritiek); in een aantal andere gevallen sluit het in Qumran gevonden teksttype meer aan bij de oude Griekse vertaling (Septuagint).
Ongeveer zeshonderd handschriften bestaan uit religieuze geschriften. Bij een deel hiervan gaat het om teksten uit een wijdere kring van het jodendom van deze tijd (bijvoorbeeld Jubileeën). Een ander deel heeft een meer eigen karakter (bijvoorbeeld de Regel van de Gemeenschap, de Oorlogsrol en de Tempelrol) en weerspiegelt waarschijnlijk het gedachtegoed van de groepering die vanaf het eind van de tweede eeuw of het begin van de eerste eeuw v. Chr. het gemeenschapscentrum in Qumran gebruikte. Vanwege inhoudelijke overeenkomsten wordt deze groepering vaak geïdentificeerd met de Essenen, maar er zijn ook verschillen aan te wijzen.
De Dode Zee-rollen geven een uniek beeld van (een van) de variaties binnen het jodendom uit de tijd van Jezus, ook al zijn er geen nieuwtestamentische teksten onder de Dode Zee-rollen gevonden.
Auteur
W.H. Rose [uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
F. García Martínez en A.S. van der Woude, De rollen van de Dode Zee (Kampen 1994-1995)
Th.C. Vriezen en A.S. van der Woude, Oudisraelitische en vroegjoodse literatuur. Ontwerpen 1 (Kampen 2000)
F. García Martínez en E. Tigchelaar (red.), Fragmenten uit de woestijn. De Dode Zee-rollen opnieuw bekeken (Zoetermeer 2003)
