Eerste gereformeerde bijbel.
De Deux-Aesbijbel verscheen in 1562, het Oude Testament in de vertaling van Luthers tekst door Godfried van Wingen, het Nieuwe Testament in de vertaling uit het Grieks door Johannes Dyrkinus. Tot de verschijning van de Statenbijbel in 1637 was dit de bijbel voor de Nederlandse gereformeerden. Men vindt hierin de aan volkswijsheden ontleende kanttekeningen van Luther, waaronder die bij Nehemia 3:5 welke de bijbel zijn naam bezorgde: ‘De armen moeten het cruyce draghen, de rijcke en geven niets. Deux aes en heeft niet, Six cinque en geeft niet. Quater dry, die helpen vry.’ De uitdrukking stamt uit het dobbelspel, waarbij deux aes de laagste worp is (twee en een), en betekent: de armen hebben niets, de rijken geven niets, maar de middenklasse, die betaalt wel.
Vanaf 1581 bevatten diverse uitgaven andere kanttekeningen, van calvinistische origine.
Auteur
Willem Heijting [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
C.A. Tukker, Een verborgen schat in den acker. Over geschiedenis en betekenis van de eerste gereformeerde bijbel (Utrecht 1978)
