Gereformeerd predikant, geldt als de held van de zogeheten ‘kenmerkenprediking’ (Goes 20 augustus 1665 - Middelburg 6 mei 1739)
Smytegelt studeerde theologie in Utrecht, werd predikant in Borssele en Goes, en vanaf 1695 tot zijn emeritaat in 1735 in Middelburg. In zijn preken nam hij het op voor tobbende, heilzoekende vromen – ‘gekrookte rietjes’ – die niet zeker wisten of ze zichzelf wel kind van God mochten noemen. Daarom deed hij hen tientallen criteria (‘kenteekenen’) aan de hand, waaraan ze zichzelf konden toetsen. Zijn bekendste werk is een serie van 145 preken Het gekrookte riet, naar aanleiding van Matteüs 12:20-21 (1744).
In zijn tijd en ook daarna was Smytegelt bijzonder geliefd bij het kerkvolk. Hij sprak in een eenvoudige, levendige stijl. Rond zijn persoon is de volksmythe ontstaan van twee engelen die hem op een donkere nacht zouden hebben beschermd toen hij door boosdoeners werd belaagd. Zijn preken beleefden vele herdrukken en worden onder bevindelijk gereformeerden gelezen. Zie ook: het Gekrookte riet.
Auteur
J.K. Karels [uit: G. Harinck e.a. (red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)]
Verder lezen
H. Florijn, ‘Bernardus Smytegelt (1665-1739)’, in: W. van ’t Spijker e.a., Oude schrijvers. Een kennismaking
(Houten 1997) 251-270
S.D. Post, Bernardus Smijtegelt. Dienstknecht van God (Houten 2001)
Informatie op internet
Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren
Koninklijke bibliotheek
