Markante protestanten

Vrijzinnig theoloog en godsdienstpsycholoog (Noordwijk [Gr.] 1907 - Maarn 16 maart 2001)

In augustus 1991, nadat hij zijn autobiografie in manuscript had voltooid, stond hij ’s morgens vroeg opeens angstig en paniekerig aan de rand van het bed. ‘Ik ben zo alleen,’ stamelde hij hevig snikkend tegen zijn vrouw. Helemaal onverwacht kwam de inzinking niet; de achterliggende maanden was Faber meer dan eens door angstgevoelens overmand geweest.

Rechtsgeleerde en antirevolutionair politicus (Garderen 06 juli 1851 - Den Haag 21 december 1931)

Een lastige, moeilijke man die snel geïrriteerd was en zijn antipathieën niet achter de lippen hield. ‘Tot een geheel harmonisch karakter is Fabius nooit uitgegroeid,’ zei I.A. Diepenhorst met gevoel voor understatement bij de herdenking van diens honderdste geboortedag. Aartsconservatief was Fabius ook. ‘Terugkeer naar het oude is niet onvermijdelijk teruggang,’ luidde zijn motto.

Theoloog (Sloten [N.H.] 15 augustus 1920)

‘Ik ben niet gekomen om zalf te smeren op de wonden van de kerken maar om de kerken uit te dagen tot eenheid en vernieuwing.’ Dit was zeventien jaar lang, van 1968 tot 1985, Herman Fiolets motto, als eerste algemeen secretaris van de Raad van Kerken. In de persoonlijke omgang was de franciscaan de beminnelijkheid zelve, wars van polarisatie, maar waar het de onmacht en onwil van de kerken betrof om tot gemeenschap te komen was hij bepaald geen zachte heelmeester.

Orgelmaker (Zaandam 1 mei 1910 - Santpoort-Zuid 30 november 2003)

Zijn vader, Hendrik Wicher Flentrop, was een Zaanse huisschilder die ’s zondags organist was in de Westzijderkerk. Rond 1900 werd de kerk gerestaureerd, ook het oude, uit 1712 daterende orgel. Maar eigenlijk wilde men – het vooruitgangsdenken vierde hoogtij, het vertrouwen in de techniek was groot – een nieuw orgel. Dus werd alleen de kast gerestaureerd en kwam een nieuw orgel in de kerk te staan.

Hervormd theologe (Berlijn 17 juli 1912 - Ermelo 18 juni 1991)

Haar weg tot de theologie was lang en kronkelig. Eigenlijk wilde ze Nederlands studeren, maar ze koos uiteindelijk voor klassieke talen, met de bedoeling lerares te worden. Kennismaking met de NCSV deed Ellen Flesseman, opgegroeid in een geseculariseerd joods milieu, naar de bijbel grijpen. In 1939 liet ze zich dopen. De oorlog bracht haar in de Verenigde Staten waar ze enige tijd circuskassière was.

Predikant in de Gereformeerde Gemeenten (Biezelinge 20 oktober 1878 - Barneveld 3 september 1949)

Lezen en schrijven leerde hij pas op latere leeftijd, van vrienden. Omdat zijn ouders tegen verplichte vaccinatie waren, mocht Joost niet naar school. Met schrijven hield hij levenslang moeite. De vele brieven die Fraanje als predikant schreef dicteerde hij aan zijn vrouw en kinderen. ‘Je wist niet beter,’ aldus zoon Louis. ‘Ik heb ook wel brieven voor de jongens in Indië geschreven.’

Eerste hoogleraar vaderlandse geschiedenis van Nederland (Rotterdam 14 november 1823 - Leiden 29 januari 1899)

Is dat nu Fruin? dacht zijn leerling Th. Bussemaker toen hij de befaamde Leidse historicus voor het eerst zag en hoorde. Kleine gestalte, effen gezicht, vage blik, dunne stem. ‘Het was zoo bezadigd,’ schreef Bussemaker toen hij Fruin in 1899 herdacht, ‘zoo afgewogen, zoo koud; geen gebaar, geene uitdrukking in stem of gelaat die deelneming verried in hetgeen hij verhaalde.’