Actueel verleden

Marten Kircz zei wat hij dacht: de minister is een domoor. Het bestuurslid van de onderwijsbond kookte en legde de interviewster uit dat Marja van Bijsterveldt de intellectuele bagage mist om haar ambt te vervullen. Hij verdacht haar ervan iedere ochtend als een kind zo blij voor de spiegel te staan en opgewonden te  roepen: “Ik ben minister, ik ben minister”. Je hoefde geen profeet te zijn om te voorzien dat er snel excuses zouden komen.

In dagblad Trouw is de afgelopen weken een discussie gevoerd over religieus geweld. De aanleiding vormde een lezing van Erica Meijers, in het dagelijks leven hoofdredacteur van het Groen Links-tijdschrift De Helling, gehouden op 18 november vorig jaar op een symposium over de islam. Volgens Meijers worden tegenwoordig de negatieve kanten van religie teveel beklemtoond.

Vorige week was het weer raak. Een artikel, in het Katholiek Nieuwsblad deze keer, geïllustreerd met een prent van Adolf Hitler, broederlijk naast Charles Darwin, en een onderschrift dat begint met: ‘Darwin heeft het vast niet zo bedoeld, maar…’ Vult uzelf verder maar in, want de boodschap is al duidelijk uit de illustratie.

Weg met de bisschoppen. Weg met het ‘instituut’. Het is allemaal zo makkelijk om te roepen en aan de borreltafel weet iedereen haarfijn wat de oplossingen zijn voor het misbruikschandaal in katholiek Nederland. Het motief om de slachtoffers recht te doen staat voor die mensen centraal, maar of hun oplossingen ook in lijn zijn met het rapport-Deetman valt te bezien.

Hij ging door roeien en ruiten. Belangenverstrengeling. Intimidatie. Kruiperigheid tegenover Wilders. Zijn makker bij de kabinetsformatie, Maxime Verhagen, hielp mee door een veto uit te spreken over Ernst Hirsch Ballin, de enige CDA-concurrent. Omdat deze het gewaagd had zich openlijk uit te spreken tegen de gedoogconstructie met de PVV. Zo werd de jongensdroom van Piet Hein Donner, telg uit een gereformeerd regentengeslacht, werkelijkheid: benoemd worden tot vice-president van de Raad van State.

Wie de Reformatie wil begrijpen, kan niet om de Duitse stad Wittenberg heen. In 2017 is het precies vijfhonderd jaar geleden dat Maarten Luther daar zijn 95 stellingen tegen de deur van de slotkapel, de toenmalige universiteitskerk, timmerde.

Als je niet gelooft, kan je dan wat aan religie hebben? Dat is de vraag die Alain de Botton in zijn jongste boek Religie voor atheïsten opwerpt. De schrijver beantwoordt deze vraag eigenlijk meteen al op de eerste bladzijden van zijn boek. Veel niet-gelovigen, zo stelt hij, doen er alles aan om toch vooral alle banale, dwaze of zelfs infantiele onderdelen van religie te zoeken of te duiden. Of God bestaat, valt voor veel mensen te betwijfelen; dat religie bestaat, is een onomstotelijk feit.

Weerkundigen gedijen niet bij eindeloos mooi weer. Geef hen maar een fikse storm of een onpeilbaar diep lagedrukgebied. Een wedstrijdzeiler verveelt zich snel bij een kalm zeetje; veel liever ziet hij zijn stuurmanskunst uitgedaagd door windkracht zeven en een gepassioneerd muzikant speelt liever op het toppen van zijn kunnen, dan mee te blazen met het zoveelste bekende melodietje.

Op 2 december vond de presentatie plaats van Diaconie in beweging. Handboek diaconiewetenschap. Aan dit kloeke werk van meer dan 450 bladzijden werkte een brede keur van auteurs mee uit diverse dwarslagen van de christenheid reformatorisch, oecumenisch, rooms-katholiek en evangelicaal.

De weigerambtenaar schrijft geschiedenis. Hij is namelijk uitverkoren tot woord van het jaar. Na maanden van verhitte discussie over huwen en gehuwd worden, tolereren en getolereerd worden, delen weigerambtenaren in de eer die eerder de pafpaal, gedoogregering, het ontvrienden en het swaffelen ten deel waren gevallen.