Jubileumjaar 2010 laat de Remonstrantse Broederschap niet geruisloos voorbij gaan. De feestelijkheden werden op 14 januari luidruchtig gestart met de lancering van glossy Arminius. Redacteur Lydeke van Beek van Protestant.nl bespreekt het modieuze magazine waarmee het jarige kerkgenootschap zich presenteert in de schappen van AKO en Bruna.
‘De R(emo)-factor is een serieus pleidooi gericht aan gelovigen en niet-gelovigen om wat minder krampachtig kerk en religie te koesteren. De R(emo)-factor onthult of het ideaal van een vrij en verdraagzaam christendom bij je past’, aldus de website waarmee de Remonstrantse Broederschap flink aan de weg timmert. ‘Word remonstrant en bouw mee aan een vrij en verdraagzaam christendom!’ Met een score van 60 val ik precies in de middenmoot en krijg ik als reactie dat de test vast niet precies genoeg zal zijn voor mij.
Precies of rekkelijk – dat zijn de twee principes waar het in de glossy Arminius om draait. De presentatie van het magazine, waarvan de 13.000 exemplaren al binnen een week waren uitverkocht, vond plaats op 14 januari 2010 – exact 400 jaar na het ondertekenen van de Remonstrantie. Enkele maanden na Arminius’ dood dienden zijn medestanders dit verzoekschrift in bij de Staten van Holland. Hiermee pleitten zij voor een kerkvergadering over de vraagtekens die de Leidse hoogleraar bij Calvijns predestinatieleer had gesteld.
Dit historische moment beschouwt de Remonstrantse Broederschap als haar basis. Om het jubileum extra glans te geven, heeft het kerkgenootschap de portemonnee flink getrokken voor een modieuze glossy over de ‘kerkvader’ die zij beschouwen als de voorman van hun rekkelijkheid. Samen met Uitgeverij Boekencentrum is een mooie sandwichformule ontwikkeld. Niet groots en meeslepend, maar klein en fijn – zoals de Broederschap zelf, aldus een van de hedendaagse Remonstranten die in het blad staat geportretteerd. De bijdragen over de geschiedenis vinden de juiste toon en zijn zowel voor ingewijden als leken prima toegankelijk.
Historicus Machiel Bosman plaatst Jacobus Arminius helder in het licht van zijn tijd. Zo noemt hij het feit dat Arminius’ gehele naaste familie door de Spanjaarden werd vermoord toen hij als student in het buitenland verbleef. Een persoonlijk drama dat zijn moeite met Calvijns uitleg van de predestinatie ongetwijfeld zal hebben gekleurd. Arminius kan niet uit de voeten met een allesbepalende almacht van God die de mens van zijn eigen verantwoordelijkheid ontslaat. Predikant Eric Cossee zet uiteen hoe de strijd tussen rekkelijken en preciezen juist in het tijdvak van het Twaalfjarig Bestand (1609-1621) zo fel kon oplaaien.
Theoloog Esther van der Panne struint door Friedrichstadt, waar zich de enige Remonstrantse gemeente van Duitsland bevindt. Hoog in het noorden, tegen de Deense grens, vonden vervolgde Remonstranten uit de Republiek een uitwijkplaats. Hertog Frederik III wilde er een echte wereldhandelsstad laten verrijzen met tolerantie hoog in het vaandel. In de Remonstrantse kerk van het nu slaperige provinciestadje wordt nog altijd het Onze Vader in het Nederlands gebeden.
De bijdragen met een historische insteek worden afgewisseld met kleine portretten van bekende Nederlanders met remonstrantse roots zoals Ivo Opstelten en Boris van der Ham. Smaakmakers zijn de cartoon van Joep Bertram en een elegant en kruidig menu uit Arminius’ tijd. En ook de uitgebreide interviews waarin theatermaakster Adelheid Roosen, rabbijn David Lilienthal en schrijver Jan Siebelink worden beproefd op hun precisie en rekkelijkheid smaken goed. Het interview van IKON-presentatrice Annemiek Schrijver met Siebelink springt eruit. De keuze voor de inmiddels al uitentreuren ondervraagde auteur is weinig origineel. Toch weet zij een ontroerend en soms zelfs poëtisch verslag te maken van de man die zichzelf ziet als een kleine page die zijn vader hartstochtelijk navolgt in diens zoektocht naar de Heilige Graal. Maar in een ontheiligde wereld voelt de gevierde schrijver zich angstig en bekommerd en klemt hij zich vast aan Psalm 130, de woorden uit de diepte.
Wie nog niet in het bezit is van Arminius, het glamoureuze en rekkelijke zusje van de vorige jaar verschenen glossy Calvijn!, kan een exemplaar bemachtigen van de herdruk die binnenkort op de markt komt. De Remonstrantse Broederschap, waar de moderne communicatiemiddelen inmiddels stevig worden omarmd (als eerste kerkgenootschap twittert het er lustig op los!) is dit jubileumjaar ontegenzeggelijk gestart met een goed gemikte PR-campagne.
Lydeke van Beek, voor Protestant.nl
11 februari 2010
Naar aanleiding van Arminius. Voorvechter van de vrije wil. Eenmalig magazine ter gelegenheid van 400 jaar Remonstrantie (Zoetermeer: Boekencentrum Uitgevers en Utrecht: Remonstrantse Broederschap, 2010).
Nieuwe reactie inzenden