De mens wordt steeds minder mens

Dat de grens tussen mens en techniek vervaagt klinkt nog niet alarmerend. Maar hoe ver kan dat gaan? Wat betekent het voor onze vrijheid en dus voor ons mens-zijn?

Het zijn vragen die blijven rondzingen na een gesprek met Peter-Paul Verbeek, hoogleraar Filosofie van Mens en Techniek.

Mensen zijn volgens hem door en door technologisch bemiddelde wezens. ‘Onze persoonlijke contacten worden bemiddeld door telefoons en computers, onze meningen en opvattingen door kranten, televisies en beeldschermen, onze verplaatsingen door auto’s, treinen en vliegtuigen.’

Oké. Maar dan een stap verder:

‘We moeten de gedachte opgeven dat we soeverein zijn ten opzichte van technologie en dat we technologieën simpelweg gebruiken als neutrale middelen voor doelen die we zelf autonoom stellen.’

Het autonome zelfbeeld van de mens wankelt. En wat zal er gebeuren als de uiterst verfijnde en steeds meer samensmeltende technologieën als nano-, bio- en informatietechnologie doorzetten? Waar blijven we als méns, als implantaten en prothesen onze menselijke conditie gaan meebepalen, als we ons zenuwstelsel rechtstreeks kunnen (laten) aansluiten op allerlei apparatuur? Komen er dan mensen in verschillende technische gradaties? Worden we dan steeds minder mens en meer machine? Wie is dan verantwoordelijk voor ons gedrag?

Yko van der Goot voor Protestant.nl

Aanleiding

Gesprek met prof.dr.ir. Peter-Paul verbeek in Schepper & Co radio (18 juli 2010)

Zie ook

Peter-Paul Verbeek, De grens van de mens. Over techniek, ethiek en de menselijke natuur. Rede bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Filosofie van Mens en Techniek aan de Universiteit Twente (15 oktober 2009)

Nano. Geloven in het kleine. Onder deze titel besteden Protestant.nl, Schepper & Co radio en themakanaal Spirit 24 in 2010 aandacht aan de volgens velen revolutionaire ontwikkelingen op het gebied van de nanowetenschap. Dit project is mede mogelijk gemaakt door Nanopodium.